معرفی پوهنځی علوم طبیعی

 

مقدمه

تعلیم و تربیه در تمام جوامع بشری ستون و پایه آن جامعه را تشکیل می‌دهد. تربیه جوانان و مخصوصاً بخش اکادمیکی و علمی یکی از اساسی ترین عناصر پیشرفت و ترقی آن جامعه به‌حساب می‌آید.

 پوهنځی علوم طبیعی در چوکات پوهنتون بامیان همواره برای بهبود کیفیت تحصیلی، تدریس، تحقیق تلاش شبانه‌روزی را به خرج داده و خواهند داد. پوهنځی نمی‌تواند بدون عملی کردن معیارهای علمی در سطح ملی و بین المللی، به اهداف علمی، تحقیقی، آموزشی و تربیت کادرهای متعهد و مسئولیت‌پذیر برسند و از کیفیت والای برخوردار شوند.

تطبیق معیارهای تحصیلی، تدریسی، تحقیق و سایر فعالیت‌های اکادمیک به‌صورت منظم و سلسله ‌مراتب با توجه به نیازمندی‌های جامعه و کشور. در این راستا تمام کادرهای علمی و بخش اداری تلاش دارند که به بهترین وجهه فعالیت‌های شایسته را انجام دهند و به آرمان‌های اساسی و کیفیت عالی این پوهنځی برسند.

برای تطبیق برنامه های علمی- تحقیقی، جلسات متعدد با تمام اعضای پوهنځی اعم از کادر علمی، اداری، محصلان صورت گرفته و تمام چالش‌ها، فرصت‌ها، نقاط ضعف و قوت را شناسایی و بر اساس آن برای بهبود اقدام به کارهای عملی می‌گردد.

پوهنځی علوم طبیعی به عنوان یک نهاد معتبر علمی و سابقه دار در سطح پوهنتون بامیان بوده که با داشتن یک سطح تحصیلی (لیسانس) تلاش می‌نماید تا با ارائه کیفیت برتر تحصیلی و تحقیقی در سطح کشور، اهداف از قبل تعیین شده پوهنتون را تحقق بخشیده و علاوه بر توسعه زیر بنا های علمی و مسلکی کشور، نیاز استادان مسلکی را تأمین و زمینه تحقق اهداف تحصیلات عالی را فراهم می‌نماید. 

‍پوهنځی علوم طبیعی پوهنتون بامیان انسان‌های صادق، متعهد و مسوولیت­پذیر را تربیت و خدمت جامعه تقدیم می‌کند تا آن‌ها بتوانند برای تربیت کودکان، نوجوانان، جوانان و نسل آینده نقش ارزنده­ای را ایفا کنند.

 

تأسیس پوهنځی علوم طبیعی

دیپارتمنت‌های ریاضی، فزیک، کیمیا و بیولوژی پوهنځی علوم طبیعی همگام با ایجاد پوهنتون بامیان در سال ۱۳۸۲ از طرف وزارت محترم تحصیلات عالی منظور و در چوکات پوهنځی تعلیم و تربیه پوهنتون بامیان به فعالیت آغاز نمود.

درسال۱۳۹۲ پوهنځی علوم طبیعی با دیپارتمنت­های ریاضی، فزیک، کیمیا و بیولوژی از پوهنځی تعلیم و تربیه جدا شده و فعالیت مجدد را آغاز نمود.

اهداف ایجاد پوهنځی علوم طبیعی

  • توسعه وانکشاف سطح دانش استادان، کارمندان و تربیه کادرهای علمی ازطریق تدریس، تحقیق، بورس ها وکورس‌های آموزشی.
  • توسعه و ارتقاء ظرفیت فارغان مطابق نیاز های جامعه امروزی و  باتجربه برای پوهنتون­ها، ‍پوهنځی­های مربوطه،  مراکز انکشاف مسلکی و مکاتب
  • فراهم نمودن زمینه های تحقیقاتی علمی نسبت به نیازمندی‌های کشور و سهم فعال در توسعه و انکشاف کشور.
  • تدریس معیاری مطابق به سیستم‌های قبول شده امروزی.
  • فراهم نمودن محیط آموزشی مناسب و تقدیم متخصصین مسلکی و شایسته جهت انجام دادن خدمات تحصیلی، محاسبوی و رهبری در سطح کشور.

اهداف بلندمدت

  1. ارتقایی کمی و کیفی در زمینه تحصیلی به سویه ملی و بین المللی
  2. تطبیق برنامۀ تضمین کیفیت و اعتباردهی به صورت کامل.
  3. تربیت نسل جوان و محصلان با معیارهای اسلامی و اکادمیک بین المللی.
  4. ایجاد برنامه های تحصیلی بامعیارهای اسلامی و استندر جهانی.
  5. ایجاد فضای آرام و سالم، برای رسیدن به تحصیل مؤثر، تحقیق و سایر فعالیت‌های علمی و اسلامی.
  6. ایجادهماهنگی و همکاری علمی-مسلکی با نهادها و ارگان­های که خدمات تحصیلی و آموزشی ارائه می­کنند.

دیدگاه

تبدیل‌شدن به مرجع علمی و تحقیقی پیشتاز در عرصه علوم طبیعی، با هدف سهم‌گیری مؤثر و پرورش نسل آینده کشور در پرتو هدایات شریعت اسلامی.

مأموریت

پوهنځی علوم طبیعی پوهنتون بامیان مأموریت دارد که :

  • آموزش با کیفیت در حوزه علوم طبیعی را، همراه با ارتقای علمی، توسعه مهارت‌های لازم و فراهم‌سازی محیط یادگیری پویا و انگیزه‌بخش ارائه کند.
  • آموزش‌های معیاری و زمینه انجام تحقیقات علمی مؤثر در حوزه علوم طبیعی را مهیا سازد.
  • سطح سواد علمی و مسلکیِ استادان، معلمان و محصلان را از طریق به‌کارگیری روش‌های نوین تدریس و تحقیق ارتقا بخشد.

چارت تشکیلاتی پوهنځی علوم طبیعی

نامزد پوهنیار عبدالجلیل حکیمی (رئیس)

پوهندوی محمد علی ناصری (معاون)

پوهاند عزیز الله یوسفی (آمر دیپارتمنت کیمیا)

پوهاند عبد الصمد رویش (آمر دیپارتمنت فزیک)

پوهنوال محمد اکبری (آمر دیپارتمنت ریاضی)

پوهنمل نجیب الله حسینی (آمر دیپارتمنت بیولوژی)

بریالی بکتاش (مدیر عمومی تدریسی)

 امان الله میر شفق(مدیر اجرائیه)

علی ظفر امیری (لابرانت بیولوژی)

معرفی دیپارتمنت‌ها

‍پوهنځی علوم طبیعی اکنون دارای چهار دیپارتمنت ذیل می‌باشد:

  • کیمیا
  • بیولوژی
  • ریاضی
  • فزیک

معلومات مختصر در مورد دیپارتمنت کیمیا

دیپارتمنت کیمیا یکی از سابقه دار ترین دیپارتمنت‌های تخصصی در پوهنتون بامیان است. با تأسیس دوباره پوهنتون بامیان در سال ۱۳۸۲ این دیپارتمنت در چوکات ‍پوهنځی تعلیم و تربیه قرار داشت. اولین دور فارغان خویش را درسال  ۱۳۸۸ از کورس زمستانی داخل خدمت به جامعه تقدیم نمود. از سال ۱۳۹۲ دیپارتمنت کیمیا درچوکات ‍پوهنځی علوم طبیعی از ‍پوهنځی تعلیم و تربیه جدا گردید. دیپارتمنت کیمیا الی اکنون بیشتر از تعداد ۵۴۰ تن فارغ التحصیل را به سویه لیسانس، در طی ۱۷ دور تحصیلی به جامعه تقدیم نموده است. تشکیل کادر علمی این دیپارتمنت شامل ۶ نفر استاد بوده که هر ۶ تن دارای درجه تحصیل ماستری از کشورهای هندوستان، ایران و ترکیه می‌باشد. از جمع این اساتید، یک تن دارای رتبه علمی پوهاند، دو تن پوهنوال، یک پوهنمل و دو استاد دیگر دارای رتبه علمی پوهنیار هستند.  دیپارتمنت کیمیا یکی از دیپارتمنت های برجسته و فعال در پوهنتون بامیان است. این دیپارتمنت دارای لابراتوار وکتابخانه در سطح دیپارتمنت نیز می‌باشد که با داشتن استادان با تجربه و متعهد در خدمت محصلان قرار دارد.  اعضای دیپارتمنت کیمیا در عرصه تحقیقات علمی همیشه فعال بوده که الی اکنون بیشتر از 50 مقاله تحقیقی را در ژورنال های ملی و بین المللی به نشر رسانیده است. استادان دیپارتمنت کیمیا  آثار علمی (تألیفی، ترجمه و تحقیقی) ارزشمند را به حیث مواد درسی و ممد درسی نوشته و دراختیار محصلین و علاقه مندان علم کیمیا قرار داده است.

معرفی دیپارتمنت بیولوژی

دیپارتمنت بیولوژی یکی از سابقه دار ترین دیپارتمنت های تخصصی در پوهنتون بامیان است. با تأسیس دوباره پوهنتون بامیان در سال ۱۳۸۲ این دیپارتمنت در چوکات ‍پوهنځی تعلیم و تربیه قرار داشت. اولین دور فارغان خویش را درسال  ۱۳۸۸ از کورس زمستانی داخل خدمت به جامعه تقدیم نمود. از سال ۱۳۹۲ دیپارتمنت بیولوژی درچوکات ‍پوهنځی علوم طبیعی از ‍پوهنځی تعلیم و تربیه جدا گردید. دیپارتمنت بیولوژی در طی ۱۷ دوره‌ی تحصیلی بیشتر از ۵۵۰ فارغین را به جامعه تقدیم نموده است. تشکیل کادر علمی این دیپارتمنت شامل ۳ نفر استاد بوده که هر سه شان دارای درجه تحصیل ماستری از کشور‌های افغانستان، ایران و چین می باشند. از جمع این اساتید، یک تن دارای رتبه علمی پوهندوی، دو تن دارای رتبه علمی پوهنمل  می‌باشند. دیپارتمنت بیولوژی یکی از دیپارتمنت های برجسته و فعال در پوهنتون بامیان است. این دیپارتمنت دارای لابراتوار و کتابخانه در سطح دیپارتمنت نیز می‌باشد که با داشتن استادان با تجربه و متعهد در خدمت محصلان قرار دارد.  اعضای دیپارتمنت بیولوژی  در عرصه تحقیقات علمی همیشه فعال بوده که به تعداد بیشتر  از ۲۵ مقاله تحقیقی و عملی را در ژورنال های ملی و بین المللی به نشر رسانیده است. استادان دیپارتمنت بیولوژی  آثار علمی (ترجمه و تحقیقی) ارزشمند را به حیث مواد درسی و ممد درسی نوشته و در اختیار محصلین و علاقه مندان علم بیولوژی قرار داده است.

معرفی مختصر دیپارتمنت ریاضی

دیپارتمنت ریاضی یکی از دیپارتمنت‌های سابقه دار پوهنتون بامیان بوده که بار اول در چوکات ‍پوهنځی تعلیم تربیه در سال ۱۳۸۲ بصورت رسمی در چوکات وزارت تحصیلات عالی، در این پوهنتون به فعالیت آغاز نمود. متعاقباً با جدا شدن ‍پوهنځی علوم طبیعی از‍پوهنځی تعلیم و تربیه در سال ۱۳۹۲ در چوکات این ‍پوهنځی مجدداً فعالیت دارد. دیپارتمنت ریاضی از آوان تأسیس الی اکنون ۱۷ دور فارغ التحصیل دارد. در تشکیل کادری این دیپارتمنت۶ تن استاد موجود است. از جمع این اساتید، ۵ تن دارای درجه ماستری و یک تن دکتری می‌باشد. از میان آن‌ها، یک تن دارای رتبه علمی پوهنوال، یک تن پوهندوی، سه تن پوهنمل و دو تن شان پوهنیار اند.

تعریف ریاضی به ایده دیکارت «  ریاضی زبان طبیعت است»

علم ریاضی علم نظم است و هدفش جستو جو و یافتن درک نظم نهفته در پدیده هاست. که ابزار اصولی این علم، مفاهیمی است که به ما کمک می‌کند،  این نظم را توصیف کنیم. کار علم ریاضی، قانونمند کردن تجربیاتی است که در مخلوقات مشاهده می‌شود. و همچنین علم مدل‌دهی به سایر علوم است. زبان مشترک نظریات علمی علوم مختلف، علم ریاضی است. 

همه‌ی انسان‌ها در زندگی روزمره خود به مقدار زیادی از دانش ریاضی استفاده می‌کنند. از طرفی ریاضیات پایه علوم و مهندسی است و همه رشته‌هایی که پایه علمی دارند به نوعی با ریاضی درگیر هستند و از آن استفاده می‌کنند و هر چقدر که یک شغل تخصصی تر شود به ریاضی بیشتر وابسته می‌شود مثلاً مهندسی الکترونیک از آنالیز تابعی و پروسه‌های تصادفی استفاده می‌کنند یا برنامه‌ریزی  از مطالب آماری استفاده می‌کنند.

رشته‌ ریاضی‌ دارای گرایش‌‌های ریاضی‌ محض‌ و کاربردی‌ است. ریاضیات‌ کاربردی‌ به‌ شاخه‌ای‌ از ریاضی‌ می‌گوییم‌ که‌ کاربرد عملی‌ مشخصی‌ داشته‌ باشد. مثلاً در اقتصاد، کامپیوتر، فیزیک‌ یا آمار و احتمال‌ کاربرد داشته‌ باشد و ریاضی‌ محض‌ نیز به‌ شاخه‌ای‌ گفته‌ می‌شود که‌ به‌ نظریه‌پردازی‌ ریاضی‌ می‌پردازد.

کسی که تصمیم دارد رشته ریاضی را مطالعه کند باید بسیار با حوصله و شکیبا باشد و از اینکه در حل مسائل وقت زیادی می‌گذارد عصبانی نشود، زیرا این رشته به وقت زیادی نیاز دارد و کسانی که به این رشته علاقه مند هستند باید در رشته ریاضی در دوره مکتب هم موفق بوده باشند. همچنین لازم است که کسانی که می‌خواهند این رشته را مطالعه کنند از نظر ذهنی‌، آمادگی‌ جذب‌ ایده‌های‌ جدید را داشته‌ باشند و بتوانند الگوها و نظم‌ را درک‌ کرده‌ و مسائل‌ غیرمتعارف‌ را حل‌ کنند.

معرفی دیپارتمنت فزیک

فزیک،‌ علم شناختن قانون‌های عمومی و کلی حاکم بر رفتار ماده و انرژی است. کوشش‌های پیگیر فزیکدانان در این راه سبب کشف بسیاری از قانون‌های اساسی، بیان نظریه‌ها وآشنایی با بعضی پدیده‌های طبیعی شده است. هر چند این موفقیت‌ها در برابر حجم ناشناخته‌ها،‌ اندک است، ولی تلاش همه جانبه و پرشتاب دانشمندان، امید بسیار آفریده که انسان می‌تواند رازهای هستی را در‌یابد. اکنون بسیاری از موضوع‌ها ومباحث فزیک پیامدهای کاربردی داشته و در عمل فزیک در تکنالوژی‌ها مؤثر بوده است. از جمله می­توان گفت فزیک در تکنالوژی‌های ارتباطات، تکنالوژی‌های حمل و نقل( خشکی، دریایی، هوایی و فضایی)، تکنالوژی‌های تولید( زراعتی- صنعتی)، تکنالوژی‌های استخراج انواع معادن و تکنالوژی‌های ساختمان و انواع ماشین‌ها و تکنالوژی‌های آموزشی به دانش مکانیک،‌ برق، الکترومقناطیس، ترمودینامیک و فزیک هسته‌ای، نورشناسی، فزیک صحت و فزیک طبی و … وابسته است. علم فزیک توانسته است توانایی حواس مارا بسیار افزایش دهد و ما را نه تنها به اطراف خود بلکه به زمان‌ها و مکان‌های ناپیدا و دور نیز پیوند دهد.

 دیپارتمنت فزیک یکی شاخه­های پوهنځی علوم طبیعی می‌باشد که با توجه به خواست جامعه علم دوست مردم ولایت بامیان و ضرورت نهاد های علمی و فرهنگی این دیپارتمنت در سال ۱۳۸۲ در چوکات پوهنځی  تعلیم وتربیه ایجاد گردید و درهمین سال برای اولین بار از کانکور محصل جذب و به فعالیت خویش آغاز نمود. که بعداز سپری نمودن هفت سال در چوکات  تعلیم و تربیه ، در سال ۱۳۹۲ این دیپارتمنت در چوکات پوهنځی علوم طبیعی از پوهنځی تعلیم و تربیه جدا شدند. این دیپارتمنت شاهد ۱۷ دور فارغ التحصیل از محصلان خود بودند، این محصلان مشغول کار در تمام ارگان های دولتی، از کادر علمی گرفته تا اساتید مکاتب می­باشند. این دیپارتمنت تا اکنون ۱۵ دور از بخش روزانه و دو دور از بخش داخل خدمت فارغ داده است.

دیپارتمنت فزیک دارای  ۶ تن استاد بوده، یک تن دارای سند لیسانس،  ۳ تان شان دارای سند ماستر از کشور‌های هندوستان و ایران بوده  و ۲ تن شان مشغول دوره دکتری در کشور ایران می‌باشند. از جمع این اساتید، یک تن دارای رتبه علمی  پوهاند، دوتن پوهنوال، دو تن آن پوهنمل و یک تن نامزد پوهنیار می‌باشد.

  کتابخانه پوهنځی علوم طبیعی

کتابخانه‌ها در تاریخ جوامع بشری نقش مهمی در حفظ و انتقال دانش  ایفا کرده اند. کتابخانه‌ها به مکانی برای جمع آوری و فراهم کردن دسترسی به اطلاعات برای عموم تبدیل شده اند.

 این پوهنځی دارای کتاب خانه نسبی مجهز در حدود بیش از ۱۰۰۰ جلد کتب از منابع دست اول و دست دوم بوده که  اساتید و محصلان از منابع علمی و تحقیقاتی بطور منظم استفاده می‌نماید.

لابراتوار پوهنځی علوم طبیعی

لابراتوار محلی که در آن  انجام تجارب، بررسی‌ها و تحلیل‌های علمی با استفاده از وسایل، مواد لابراتواری و روش‌های دقیق انجام می‌شود.

پوهنځی علوم طبیعی دارای سه لابراتوار نسبی مجهز با امکانات مواد لابراتواری و وسایل آن برای دیپارتمنت‌های کیمیا، بیولوژی و فزیک می باشد. و مطابق به نصاب تحصیلی دیپارتمنت‌ها، انجام تجارب نسبی مساعد است.